Prechod na navigáciu block menu Prechod na navigáciu Hlavné menu Prechod na navigáciu vodorovná

Spišská Sobota

Historia

Erb Spišská Sobota

Spišská Sobota została w roku 1950 dzięki swojemu nienaruszonemu, średniowiecznemu urbanistycznemu charakterowi ogłoszona miejskim rezerwatem zabytkowym. Najstarsza wzmianka pisemna o turystycznym znaczeniu Spiša znajduje się w jednakowym dokumencie jaki ma Poprad, z roku 1256. Miasteczko powstało na terytorium słowiańskiej osady handlowej na skrzyżowaniu dróg handlowych. W XII wieku osiedlili się w nim niemieccy obywatele. Rozkwit przemysłowy miasta, jako handlowego i rzemieślniczego centrum, nastąpił głównie w XVII wieku. W roku 1773 przebywało tu 126 mistrzów rzemieślniczych. W latach 1412-1772 razem z pozostałymi ówczesnymi miejskimi częściami należała do 13 spiskich miast zastawionych Polsce.

Symbolem zręczności i kunsztu spiskich rzemieślników jest rzeźbiarz Jan Brokoff (1652-1718). Słusznie jest uważany za najlepszego reprezentanta sztuki barokowej, niestety bardziej znany jest w Czechach niż na Słowacji. Inspirację dla swoich postaci czerpał z mitologii greckiej, ale stworzył również mnóstwo dzieł sakralnych. Do jego najbardziej znanych należy rzeźba Jana Nepomucena, którą w roku 1683 umieścił na Moście Karola w Pradze. Jego rzeźby znajdują się na cmentarzu w Menetinie, w parku klasztornym, na podwórzu zamku Červený Hrádok oraz w Kościele Maryi Panny w Terchovej. Był inspiratorem popularnego warsztatu rzeźbiarskiego. Ze sławnych osobistości należy wymienić również króla Madagaskaru – Morica Beniowskiego (1746-1786), którego małżonka Zuzana Hinschová urodziła się i mieszkała w Spišskej Sobote.

Produkcja przemysłowa w Spišskej Sobote zadomowiła się dopiero pod koniec XIX wieku. Powstały tu mniejsze fabryki do obróbki lnu i metali, prywatna elektrownia, kotłownia i tartak. Od roku 1869 działała w mieście kasa oszczędności oraz bank kredytowy 5 miast górnego Spisza, później filia gminnego samorządu. Na przełomie wieków miasto stało się centrum służb związanych z opieką zdrowotną. W roku 1890 powstała tu stacja pierwszej pomocy w filii Czerwonego Krzyża, który w roku 1911 zamieniony został w Szpital Tatra, któremu budynek i ziemię podarowała Alica Majunková (1864-1944), wdowa po znanym architekcie ze Spišskej Soboty, działającym głównie w Wysokich Tatrach – Gedeonowi Majunkemowi (1854-1921). Z powodzeniem rozrósł się dzięki wsparciu wielkiego humanisty i lekarza dr Augustyna Szasza (1859-1947).

 

Współczesność

Obecnie Spišská Sobota pełni swoją rolę historyczno-turystycznego centrum. Najważniejszą pamiątką jest Kościół św. Juraja wybudowany w połowie XIII wieku z gotyckim wnętrzem i ołtarzem dłuta Mistrza Pavla z Levoczy. Większość domów pochodzi z XVI i XVII wieku. W wielu z nich znajdują się restauracje lub hotele, w niektórych zaś centra kultury lub instytucje państwowe (biblioteka, archiwum, urząd zabytków).

 

Kostol sv. Juraja

 

Meštianske domy v Spišskej Sobote

 

Penzión

 


 


Slovenská verzia
English version
Deutch version
Russkij jazyk
Úvodná stránka